Xolestaz sindromu
Xolestaz sindromu — geniş mənada ödün bağırsağa tökülməsinin azalması, qaraciyərdə və öd yollarında durğunluğudur. Funksional baxımdan xolestaz bağırsaqda ödün azlığına, qanda isə artmasına — xolemiyaya səbəb olur. Xolestaz kilinik olaraq sarılıq (bilirubin artımı) və qaşıntı (öd turşularına bağlı) ilə ortaya çıxır. Laborator olaraq xolestatik enzimlərin (qələvi fosfataza – QF, qamma-qlutamil-transferaza–QQT, 5-nukleotitaza–5 NZ) və öd komponentlərinin (bilirubin, öd turşuları, xolesterin) qanda artması ilə müşayiət olunur.

Təcili hallar (Qırmızı bayraqlar)
Aşağıdakı simptomlar müşahidə olunarsa, dərhal 103 Təcili Tibbi Yardıma müraciət edin!
Dərhal 103 çağırın: şiddətli nəfəs darlığı, döş ağrısı, huşun pozulması, birdən nitq/hərəkət pozulması, bol qanaxma, yüksək hərarət ilə ağır ümumi vəziyyət, və ya Xolestaz sindromu ilə əlaqəli kəskin pisləşmə.
Simptomlar
Xolestaz sindromu üçün tez-tez rast gəlinən şikayətlər (ümumi məlumat):
- Ümumi zəiflik, yorğunluq və ya narahatlıq
- Lokal və ya yayılmış ağrı / diskomfort
- Funksional pozğunluqlar (orqan sistemindən asılı)
- Simptomlar fərdi ola bilər — həkim müayinəsi tələb olunur
Xolestaz sindromu — geniş mənada ödün bağırsağa tökülməsinin azalması, qaraciyərdə və öd yollarında durğunluğudur. Funksional baxımdan xolestaz bağırsaqda ödün azlığına, qanda isə artmasına — xolemiyaya səbəb olur. Xolestaz kilinik olaraq sarılıq (bilirubin artımı) və qaşıntı (öd turşularına bağlı) ilə ortaya çıxır. Laborator olaraq xolestatik enzimlərin (qələvi fosfataza – QF, qamma-qlutamil-transferaza–QQT, 5-nukleotitaza–5 NZ) və öd komponentlərinin (bilirubin, öd turşuları, xolesterin) qanda artması ilə müşayiət olunur.
Səbəblər
Mümkün səbəblər və risk amilləri:
- İrsi / genetik meyllilik
- İnfeksion və ya iltihabi amillər
- Həyat tərzi (qidalanma, siqaret, az hərəkət)
- Digər xroniki xəstəliklər və ətraf mühit amilləri
Diaqnostika
Diaqnostika adətən aşağıdakıları əhatə edir:
- Həkim müayinəsi və anamnez
- Laborator analizlər (qan, sidik və s.)
- Görüntüləmə: USM, rentgen, KT/MRT — lazım gəldikdə
- İxtisaslı mütəxəssis konsultasiyası
Müalicə
Müalicə fərdi planlaşdırılır:
- Medikamentoz terapiya (həkim təyinatı ilə)
- Həyat tərzi və pəhriz korreksiyası
- Fizioterapiya / reabilitasiya — göstərişə görə
- Cərrahi və ya digər xüsusi müdaxilələr — ağır hallarda
Özbaşına dərman qəbul etməyin. Bu mətn ümumi məlumat xarakteri daşıyır.
Fəsadlar
Vaxtında müalicə olunmadıqda mümkün fəsadlar:
- Xəstəliyin xronikiləşməsi
- Orqan funksiyasının pozulması
- İkinci infeksiyalar və ya əlaqəli sindromlar
Profilaktika
Profilaktika tövsiyələri:
- Müntəzəm tibbi yoxlamalar
- Sağlam qidalanma və fiziki aktivlik
- Siqaret və alkoqolun məhdudlaşdırılması
- Peyvənd və gigiyena qaydalarına riayət