Tibbi ensiklopediya
Xəstəliklər Ensiklopediyası
Simptomlar, diaqnostika və müalicə haqqında yoxlanılmış məlumat. Hazırda 305 material.
Herpes
Herpes və ya qızdırma qabarcığı kimi tanınan, əsasən dodaqlara təsir edən herpes simplex virusunun infeksiya növü.
Ətraflı oxu →Heterotopik ossifikasiya
Heterotopik ossifikasiya – yumşaq toxumalarda anomal sümük lövhəsinin yaranması ilə bağlı oynaqlarda ağrı və hərəkət məhdudluğu. Adətən baş və onurğa beyninin travmasından sonra yaranır. İdiopatik skelet hiperostozu və ya AS xəstələrdə oynaq protezindən sonra yaranma riski vardır.
Ətraflı oxu →Hidrotoraks
Hidrotoraks — qaraciyər rezeksiyalardan sonra ən çox təsadüf edilən ağırlaşmalardandır və təxminən 24% (12–81%) hallarda rast gəlir.
Ətraflı oxu →Hiperemiya
Hiperemiya (yun. ὑπερ- "super-" + αἷμα "qan") — bədənin müxtəlif toxumalarına qan axınının artması. Kliniki olaraq toxumaların hiperemiyası qan damarlarının oksigenli qanla dolması nəticəsində eritema (dərinin qızarması) ilə özünü göstərir.
Ətraflı oxu →Hiper-IgM-immunodefisit sindromu
Hiper-IgM-immunodefisit sindromu – IgG, IgA və IgE azalması, IgM normal və ya əhəmiyyətli artması ilə əlaqədar, residivləşən irinli infeksiyalar, autoimmun xəstəliklər və şişlər yaranır.
Ətraflı oxu →Hipermobil spektrum pozğunluğu
Hipermobil spektrum pozğunluğu (ing. Hypermobility Spectrum Disorder, HSD) — birləşdirici toxumaların həddindən artıq elastik olması nəticəsində oynaq və digər orqan sistemlərində müxtəlif simptomların ortaya çıxması ilə xarakterizə olunan bir vəziyyət.
Ətraflı oxu →Hiperqlikemiya
Hiperqlikemiya — bu diabetli xəstənin elə vəziyətidir kı, bu zaman qanda şəkər həddindən çox yüksək olur. Dərhal belə bir sual meydana çıxır – nə qədər yüksək? Qanda qlükozanın hansı səviyyəsini hiperqlikemiyanın obyektiv əlaməti hesab etmək olar? Ciddi hiperqlikemiyadan söhbət gedirsə, onun aşağı həddini 13,2–15 mmol/l (238 – 270 ml/q %) hesab etmək olar. Yüngül hiperqlikemiyada isə belə qəti cavab yoxdur. Bir tərəfdən belə hesab edirlər ki, qanda şəkəri 4–8 mmol/l (70–164 ml/q%) arasında saxlamaq lazımdır. Yaşlı adamlarda maksimum 10 mmol/l (180ml/q/%) olar. Belə halda yüngül hiperqlikemi...
Ətraflı oxu →Hiperqrafiya
Hiperqrafiya — İnsanın dayanmadan yazmağa məcbur hiss etməsi ilə xarakterizə olunan nadir bir nevroloji sindrom. Hiperqrafiya formaları yazı tərzinə və məzmununa görə fərqlənə bilər. Bu epilepsiya və Geschwind sindromunda gicgah payı dəyişiklikləri ilə əlaqəli bir simptomdur.
Ətraflı oxu →Hipersayıqlıq
Hiper-qavrayış — insanların dünyanı və hadisələri adi sensorial və zehni qabiliyyətlərini aşan, daha dərindən, geniş və detallı şəkildə dərk etmə qabiliyyəti. Bu anlayış, çox vaxt insanın zehninin normal hüdudlarını keçərək təbii duyğuları, hissləri və anlamaları daha yüksək bir səviyyədə qəbul etməsi ilə əlaqələndirilir.
Ətraflı oxu →Hipertonik kriz
Hipertonik kriz — arterial təzyiqin başlanğıc səviyyədən (normal və ya yüksəlmiş) qəflətən yüksək həddə yüksəlməsidir. Hipertonik kriz zamanı beyin, ürək, böyrək qan dövranı kəskin pisləşir və ciddi ağırlaçmalar meydana çıxır (insult, infarkt, aorta divarının laylanması, ağciyər ödəmi, kəskin böyrək çatmamazlığı). Hipertonik krizlər bir neçə prinsiplər üzrə təsnif edilir. AT-nin yüksəlmə mexanizmlərinə əsasən hipertonik krizlər hiperkinetik, hipokinetik və eukinetik tiplərə bölünür. Hiperkinetik krizlər periferik damarların normal və ya zəifləmiş tonusu, ürək atımının yüksəlməsi ilə xarakte...
Ətraflı oxu →Hipokineziya
Hipokineziya və ya Bradikineziya — hərəkətlərin həcminin azalması olub, iki kateqoriyada olan hərəkət pozulmalarından biridir.
Ətraflı oxu →Hörümçək angioma
Hörümçək angioma və ya hörümçək naevusu, həmçinin nevus araneus, dərinin səthinin bir az altında yerləşən, tez-tez mərkəzi qırmızı ləkə və hörümçək toru və ya hörümçək ayaqları kimi xaricə yayılan uzantılara(Qan rənginə baxın) malik telangiektaziya növüdür(dəridə şişmiş, hörümçəkəbənzər qan damarları). Onlar geniş yayılmış və tez-tez xoşxassəli olmaqla, sağlam yetkinlərin və azyaşlı uşaqların təxminən 10–15%-də özünü göstərir. Lakin, üçdən çox hörümçək angiomasının olması anormal olma ehtimalı yüksəkdir və qaraciyər xəstəliyinin və/və ya hepatit C-nin (HCV virusu) əlaməti ola bilər; bu, həm...
Ətraflı oxu →Hurler sindromu
Hurler sindromu — Hurler xəstəliyi və əvvəllər qorqulizm adlanan mukopolisakkaridoz tip IH (MPS-IH) olaraq da bilinən Hurler sindromu, lizosomlarda qlikozaminoglikanlar (GAG) adlanan böyük şəkər molekullarının yığılması ilə nəticələnən genetik bir xəstəlikdir. Bu molekulların parçalanmaması, sinir sistemi, skelet sistemi, gözlər və ürək daxil olmaqla bunlarla məhdudlaşmayan müxtəlif orqan sistemlərinin zədələnməsinə səbəb olan geniş bir sıra simptomlarla nəticələnir. Əsas mexanizm, QAQ-larin dağılmasından məsul olan bir ferment alfa-L iduronidaz çatışmazlığıdır. Bu ferment olmadan bədəndə d...
Ətraflı oxu →İnsan papilloma virusu
İnsan papilloma virusu (ing. human papillomavirus infection, HPV) — papillomavirus ailesinə aid, dəri ve mukozal səthlərdə bazal epiteliya qat hüceyrələrini infeksiya edən DNA virusu. Bir çox İPV infeksiyası heç bir əlamət göstərmir və 90%-i iki il ərzində spontan olaraq sağalır. Bununla birlikdə, bəzi hallarda İPV infeksiyası davam edərək, siğillər və ya xərçəng yaradan lezyonlarla nəticələnir. Bu lezyonlar təsirlənən sahəyə görə serviks, vulva, vajina, penis, anus, ağız, bademciklər və ya boğaz xərçəngi riskini artırır.
Ətraflı oxu →İnsan qripi
İnsan qripi o qriplərə deyilir ki Ortomiksoviridə (Orthomyxoviridae) viruslari ilə törənir. Bu qrip insanlar arasında endemikdir. İnsan Qripi virusları üç bölüm olur: A, B və C virusları. Bu viruslar insandan-insana keçerek, yeni öskürük ve asqırıq neticesinde yaranır.
Ətraflı oxu →İnsomniya
İnsomniya (q.yun. ἀγρυπνία, agrupníā — yuxusuzluq, asomniya, dissomniya, aqripniya) — psixoloji xəstəlik növü. Bu sindromun bir digər adı isə məşum ailəvi yuxusuzluq xəstəliyidir. Xəstəliyin adı o qədər də qorxuducu olmasa da, əslində isə, bu dəhşətli ölümcül psixi pozuntudur. Nəticədə xəstə yatmaq hissinin nə olduğunu demək olar ki, bilmir. Ümumiyyətlə, qısamüddətli qarabasmalardan sonra özünə gələn insanlarda daha tez-tez müşahidə olunur. Qarabasmalardan sonra isə, xəstə hallusinayalar görməyə başlayır və təqribən maksimum bir ildən sonra ölür. Bu xəstəliyin dərmanı yoxdur. Xəstəliyi dəhş...
Ətraflı oxu →İnsulinomalar
İnsulinomalar — Mədəaltı vəzi travmaları adacıqlarının B tipli hüceyrələrindən təşkil olunmuş şişlərdir və əksər hallarda hormonal aktivlik göstərərək aşırı insulin sintezinə və hipoqlikemik krizlərə səbəb olurlar. Adacıq şişləri arasında ən çox rast gələni və xoşxassəli ehtimalı (90%) ən yüksək olanı insulinomalardır.
Ətraflı oxu →İpoxondriya
İpoxondriya — artıq dərəcədə əsassız narahatlıq halıdır və xəstədə şəfasızlığı barədə fikirlər yaradır. Müstəqil xəstəlik olmasa da, bir çox psixi pozulmaların əlaməti kimi meydana çıxır.
Ətraflı oxu →