Tibbi ensiklopediya
Xəstəliklər Ensiklopediyası
Simptomlar, diaqnostika və müalicə haqqında yoxlanılmış məlumat. Hazırda 181 material.
Kavasaki xəstəliyi
Kavasaki xəstəliyi, dəri-selikli limfa düyünlər sindromu (ing. mucocutaneous lymph node syndrome) – 5 yaşa qədər uşaqlarda yüksək hərarətin artması (100%), yayılmış səpgi, oral-faringial əlamətlər, konyunktivit, limfadenopatiya, dəri qabıqlanması, ovuc və pəncənin qızarması, ürək qüsuru, tac damarların anevrizması başverir. Hərarətə antibakterial terapiya təsir etmir, seçim müalicə xəstəliyin ilk dövründə venadixili immunoqlobulindir.
Ətraflı oxu →Kerns–Seyr sindromu
Kearns-Sayre sindromu (ing. Kearns–Sayre syndrome, qısaldılmış KSS) — 20 yaşa qədər olan insanlarda müşahidə olunan, tipik başlanğıcı olan mitoxondrial miopatiyadır. KSS xroniki proqressiv xarici oftalmoplegiyanın (qısaldılmış CPEO) daha ciddi bir formasıdır. Bu sindrom göz qapaqlarının (yuxarı göz qapağını qaldıran, gözün dairəvi əzələsi) və gözün hərəkətlərini idarə edən göz əzələlərinin izolyasiya olunmuş zədələnməsi ilə xarakterizə olunur. Bu isə müvafiq olaraq ptozaya (göz qapağının sallanması) və oftalmoplegiyaya (göz hərəkətlərinin pozulması) gətirib çıxarır. KSS təsvir olunmuş CPEO,...
Ətraflı oxu →Kəskin respirator infeksiyalar
Kəskin respirator infeksiyalar tənəffüs yollarının selikli qışasının zədələnməsi ilə əmələ gələn yoluxucu xəstəliklərdir. Bu cür infeksiyalar əsasən hava-damcı yolu ilə ötürülür, tənəffüs yollarının müxtəlif hissələrinə təsir edir və insanlar arasında sürətlə yayılır. Kəskin respirator infeksiyalar zökəm, faringit, laringit, traxeit, bronxit, bronxiolit, ağciyər iltihabı və bronxopnevmoniya şəklində özlərini göstərirlər. Bu cür xəstəliklərin davam etmə müddəti 30 gündür. Əksər infeksiyalarda xəstəlik öz-özünə sağalır, lakin bəzi hallarda tibbi yardım da tələb oluna bilər. Bu cür xəstəliklər...
Ətraflı oxu →Kolit
Kolit (yun. κῶλον (kolon) + ίτις (itis) ; azərb. Yaralı kolit xəstəliyi) — kolit xəstəliyi yoğun bağırsağın iltihabi və xroniki xəstəliyi. Bu zaman bağırsaqda çoxsaylı yaralar əmələ gəlir, bağırsağın selikli qişası zədələnir, şişkinləşir, damar şəbəkəsi pozulur, nəticədə hətta qansızmalar yarana bilir. Yaralı kolit xəstəliyi hər yaşda rast gəlinməsinə baxmayaraq, sıxlıqla 16-40 yaş arasında görülür. Xəstəliyin yaranma səbəbi dəqiq bilinmir. Güman olunur ki irsi amil, immunitetin pozulması (bədəndə gedən autoimmun reaksiyalar), bəzi zərərli qidalar, bakteriya və viruslar xəstəliyin yaranmas...
Ətraflı oxu →Kolorektal xərçəng
Yoğun bağırsaqlarda bədxassəli yenitörəmələr — yoğun bağırsaqda və ona bitişik olan — kor bağırsaqda bədxassəli çoxalma. İngiliscə terminin (ing. colorectal cancer) düzgün tərcümə olunmaması nəticəsində, bu şişlər qrupu daha çox sadələşdirilmiş şəkildə Kolorektal xərçəng adlandırılır, halbuki, azərbaycan dilində bu bir qədər dar termindir (məsələn, özündə yoğun bağırsaq limfomasını əks etdirmir); ingilis dilində isə bu termin özündə düz bağırsaq xərçəngi anlayışını da əks etdirməkdədir. Hər il dünyada 600 mindən çox, Rusiyada isə təxminən 50 min nəfərdə yoğun bağıraq xərçəngi aşkar edilir....
Ətraflı oxu →Koronar stent
Koronar stent — ürəyin işemik xəstəliyinin müalicəsində damarları açıq saxlamaq üçün ürəyi qanla təmin edən koronar arteriyalara yerləşdirilən boru formasında olan cihaz. Perkutan koronar müdaxilə (PKM) adlanan prosedurda istifadə olunur. Hazırda, koronar stentlər PKM prosedurlarının 90% -dan çoxunda istifadə olunur. Stentlər stenokardiyanı (sinə ağrısını) azaldır və kəskin miokard infarktı zamanı sağ qalmaq ehtimalıni çoxaldır və yan təsirləri azaldır. Oxşar stentlər və prosedurlar koronar olmayan damarlarda (məsələn, periferik arteriya xəstəliyi üçün ayaqlarda) istifadə olunur.
Ətraflı oxu →Lata
Lata (Malay dilindən götürülmüş bu söz, Azərbaycan dilində qıdıqlanma, qıdıq mənalarını verir) — Cənub-Şərqi Asiya sakinləri arasında baş verən psixopatoloji sindromdur. Sindromun əsas səbəbi insanın yaşadığı güclü stresdir. Lata sindromundan əziyyət çəkən xəstə tutmalar zamanı qışqırır, söyüş söyür, səbəbsiz gülür, ətrafdakı insanların söz və hərəkətlərini təqlid edir. Somatik simptomlara isə ürək hərəkətlərinin artması və həddindən artıq tərləmə aid edilir. Xəstəliyin fizioloji səbəbləri hələ müəyyən edilməmişdir. Lata sindromu qorxudan yaranan xəstəlik hesab olunur və tarixən xəstəlikdən...
Ətraflı oxu →Layella sindromu
Layella sindromu — nadir hallarda rast gəlinən, lakin çox ağır keçən allergik reaksiyasıdır. Xəstəliyin aparıcı əlaməti — II dərəcəli yanığın kliniki mənzərəsini xatırladan, dəri təbəqələrinin bir sıra zədələnməsidir: hiperemik (qızarmış) dəri fonunda çox böyük şəffaf yaxud qanlı suluqların əmələ gəlməsi. Dəri dəyişikliklərindən başqa xəstə güclü intoksikasiya və ürək-damar, tənəffüs sistemi tərəfindən pozulmalara məruz qalır. Belə ağır reaksiyalar müxtəlif dərman preparatlarının tətbiqindən sonra baş verə bilər, lakin ən çox Layella sindromunun inkişafı sulfanilamid preparatlarının, yaxud...
Ətraflı oxu →Leykoz
Leykoz, leykemiya və ya ağ qan xəstəliyi — sümük iliyi xəstəliyi olub, qan hüceyrələrinin, əsasən ağ qan hüceyrələrinin çoxalması ilə nəticələnən qan xərçəngi xəstəliyi. Qanın tərkibində sağlam leykositlərin, eritrositlərin və trombositlərin kəskin azalması baş verir. Bu bəla xalq arasında "ağ qan qırmızı qanı yeyir" ifadəsi ilə məşhurdur. Uşaq yaşlarında xərçəng xəstəliyinə tutulanların 35%-i leykoz xəstələridir. Leykozlarda onların formasından asılı olaraq, qanyaradıcı üzvlər, ilk növbədə, sümük iliyi, qaraciyər, dalaq, limfatik düyünlər və başqa üzvlərdəki letikulo-endoteli toxuması zədə...
Ətraflı oxu →Limfangioma
Limfangioma xoşxassəli şiş olub, müasir məlumatlara görə intrauterin inkişafı zamanı limfatik damarların qüsuru nəticəsində yaranan xəstəlikdir. Şiş hüceyrələri limfa damarlarının divarlarından əmələ gəlir, şiş özü isə makroskopik olaraq 1 mm-dən bir neçə santimetrə qədər müxtəlif ölçülü nazik divarlı boşluğu təmsil edir. Bu şişlər uşaqlarda əmələ gələn bütün xoşxassəli yenitörəmələrin təxminən 10–12%-ni təşkil edirlər.
Ətraflı oxu →Magistral damarların transpozisiyası
Magistral damarların transpozisiyası, həmçinin böyük arteriyaların transpozisiyası qanı ürəkdən uzaqlaşdıran iki əsas arteriyanın — ağciyər arteriyası və aortanın yer dəyişdirdiyi anadangəlmə ürək qüsurudur.
Ətraflı oxu →Marfan sindromu
Marfan sindromu birləşdirici toxumanın autosom – dominant tip genetik xəstəliyidir. Bu xəstəlik zamanı orqanizmdə birləşdirici toxuma zədələnmiş olur. Birləşdirici toxuma bir çox orqan və sistemlərdə mövcuddur ki, bu da xəstədə müxtəlif pozulmalara səbəb olur — iri damarlar, ürək qapaqları, gözlər, skelet, əzələlər zədələnir.
Ətraflı oxu →Marşal sindromu
Marşal sindromu — genetik pozğunluq olaraq təsnif edilən nadir vəziyyət. Bu sindrom əsasən eşitmə itkisi, göz problemləri (məsələn, katarakt və ya miopiya), üz skeletində anomaliyalar (məsələn, düz üz profili və ya kiçik çənə) və oynaq problemləri ilə xarakterizə olunur. Marşal sindromu ilə əlaqəli digər simptomlara dəri problemləri, boy qısalığı və bəzi hallarda ürək problemləri daxil ola bilər.
Ətraflı oxu →Mavi körpə sindromu
Mavi körpə sindromu — əsasən yenidoğulmuş körpələrdə oksigen çatışmazlığı nəticəsində dəri və selikli qişaların mavi rəng alması ilə xarakterizə olunan vəziyyə. Bu sindrom, adətən ürək və ya tənəffüs sistemi ilə bağlı problemlərdən qaynaqlanır.
Ətraflı oxu →Mədəciklərarası çəpərin qüsuru
Mədəciklərarası çəpərin qüsuru — mədəciklərararası çəpərin tam inkişaf etməməsi nəticəsində arakəsmənin açıq qalması, anadangəlmə ürək qüsuru.
Ətraflı oxu →Mədə xərçəngi
Mədə xərçəngi — mədənin selikli qişasının epitel hüceyrələrində əmələ gələn bədxassəli şişdir. Əvvəl ümumi zəiflik, iştahın azalması, arıqlama, anemiya, psixi depressiya meydana çıxır. Ağrı sindromu şişin mədənin pilorik və kardial hissəsinə yayıldıqdan sonra əmələ gəlir. Mədə dibinin xərçəngi də uzun müddət simptomsuz gedə bilər. İlk şikayətlər enterokardia tipli agrılar olur. Proses diafraqma və plevraa keçdikdə təkrarlanır. Daha sonra mədə xərçəngi üçün xarakter olan gecikmiş.
Ətraflı oxu →Mərkəzi ağrı sindromu
Mərkəzi ağrı sindromu (ing. Central Pain Syndrome, qısaca CPS) — Mərkəzi sinir sistemində (beyin və ya onurğa beyni) zədələnmə və ya disfunksiya nəticəsində yaranan xroniki ağrı vəziyyəti. Bu sindrom, əsasən insult, multipl skleroz, onurğa beyni zədələnməsi və ya digər nevroloji pozğunluqlar nəticəsində inkişaf edir. Mərkəzi ağrı sindromu olan xəstələr tez-tez yanma, batma, soyuqluq və ya elektrik şoku kimi hissləri təsvir edirlər. Bu ağrılar adətən davamlı və intensiv olur, xəstənin həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə pisləşdirir. The extent of pain and the areas affected are related t...
Ətraflı oxu →Mərkəzi şəkərsiz diabet
Mərkəzi şəkərsiz diabet — neyrogen şəkərsiz diabet olaraq da adlandırılan, beyində vazopressinin kifayət qədər olmayan istehsalı nəticəsində yaranan xəstəlik. Neyrogen şəkərsiz diabet xəstəliyi şəkərsiz diabetin bir növüdür. Vasopressin qan həcmini (damardaxili) artırır və sidik ifrazını azaldır. Buna görə də, onun çatışmazlığı sidik istehsalının artmasına və həcminin azalmasına səbəb olur. O, həmçinin beyindəki hipotalamus tərəfindən təmin edilən posterior hipofiza (neyrohipofiz) aid olan neyrohipofiz şəkərsiz diabet kimi də tanınır. Bu vəziyyətdə yalnız şəkərli diabetlə ümumi olan poliuri...
Ətraflı oxu →