Ebola virusu xəstəliyi
Ebola virusu xəstəliyi (ing. Ebola virus disease, EVD), həmçinin Ebola hemorragik qızdırması kimi tanınır (ing. Ebola haemorrhagic fever, EHF, lat. Ebola febris haemorrhagica) — kəskin viruslu yüksək yoluxucu xəstəlik. Nadir, lakin olduqca təhlükəli bir xəstəlikdir. Epidemiyanın başlaması Mərkəzi və Qərbi Afrikada qeydə alındı, ölüm 25–90% arasında dəyişdi (orta hesabla 50%). Hal-hazırda Ebola üçün etibarlı bir peyvənd yoxdur, ancaq ölkələr 2015-ci ildə yayıldığı üçün artıq peyvəndi ciddi qəbul etdilər.

Təcili hallar (Qırmızı bayraqlar)
Aşağıdakı simptomlar müşahidə olunarsa, dərhal 103 Təcili Tibbi Yardıma müraciət edin!
Dərhal 103 çağırın: şiddətli nəfəs darlığı, döş ağrısı, huşun pozulması, birdən nitq/hərəkət pozulması, bol qanaxma, yüksək hərarət ilə ağır ümumi vəziyyət, və ya Ebola virusu xəstəliyi ilə əlaqəli kəskin pisləşmə.
Simptomlar
Ebola virusu xəstəliyi üçün tez-tez rast gəlinən şikayətlər (ümumi məlumat):
- Ümumi zəiflik, yorğunluq və ya narahatlıq
- Lokal və ya yayılmış ağrı / diskomfort
- Funksional pozğunluqlar (orqan sistemindən asılı)
- Simptomlar fərdi ola bilər — həkim müayinəsi tələb olunur
Ebola virusu xəstəliyi (ing. Ebola virus disease, EVD), həmçinin Ebola hemorragik qızdırması kimi tanınır (ing. Ebola haemorrhagic fever, EHF, lat. Ebola febris haemorrhagica) — kəskin viruslu yüksək yoluxucu xəstəlik. Nadir, lakin olduqca təhlükəli bir xəstəlikdir. Epidemiyanın başlaması Mərkəzi və Qərbi Afrikada qeydə alındı, ölüm 25–90% arasında dəyişdi (orta hesabla 50%). Hal-hazırda Ebola üçün etibarlı bir peyvənd yoxdur, ancaq ölkələr 2015-ci ildə yayıldığı üçün artıq peyvəndi ciddi qəbul etdilər.
Səbəblər
Mümkün səbəblər və risk amilləri:
- İrsi / genetik meyllilik
- İnfeksion və ya iltihabi amillər
- Həyat tərzi (qidalanma, siqaret, az hərəkət)
- Digər xroniki xəstəliklər və ətraf mühit amilləri
Diaqnostika
Diaqnostika adətən aşağıdakıları əhatə edir:
- Həkim müayinəsi və anamnez
- Laborator analizlər (qan, sidik və s.)
- Görüntüləmə: USM, rentgen, KT/MRT — lazım gəldikdə
- İxtisaslı mütəxəssis konsultasiyası
Müalicə
Müalicə fərdi planlaşdırılır:
- Medikamentoz terapiya (həkim təyinatı ilə)
- Həyat tərzi və pəhriz korreksiyası
- Fizioterapiya / reabilitasiya — göstərişə görə
- Cərrahi və ya digər xüsusi müdaxilələr — ağır hallarda
Özbaşına dərman qəbul etməyin. Bu mətn ümumi məlumat xarakteri daşıyır.
Fəsadlar
Vaxtında müalicə olunmadıqda mümkün fəsadlar:
- Xəstəliyin xronikiləşməsi
- Orqan funksiyasının pozulması
- İkinci infeksiyalar və ya əlaqəli sindromlar
Profilaktika
Profilaktika tövsiyələri:
- Müntəzəm tibbi yoxlamalar
- Sağlam qidalanma və fiziki aktivlik
- Siqaret və alkoqolun məhdudlaşdırılması
- Peyvənd və gigiyena qaydalarına riayət