Hipertoniya
Arterial hipertoniya — qan təzyiqinin davamlı yüksəlməsi ilə xarakterizə olunan vəziyyətdir. Vaxtında müalicə olunmadıqda ürək, beyin və böyrək fəsadlarına səbəb ola bilər.
Təcili hallar (Qırmızı bayraqlar)
Aşağıdakı simptomlar müşahidə olunarsa, dərhal 103 Təcili Tibbi Yardıma müraciət edin!
Dərhal 103 çağırın: birdən güclü baş ağrısı, nitq pozulması, üz əyriliyi, əzələ zəifliyi, döş ağrısı, nəfəs darlığı, huşun pozulması və ya çox yüksək təzyiq fonunda kəskin simptomlar.
Simptomlar
- Baş ağrısı, xüsusən səhərlər
- Başgicəllənmə, göz qaralması
- Ürək döyüntüsü, döş qəfəsində narahatlıq
- Bəzən simptomsuz gediş
Səbəblər
İbtidai (essensial) hipertoniya ən çox rast gəlinir: yaş, artıq çəki, duzlu qida, oturaq həyat tərzi, stress, irsiyyət. İkinci dərəcəli hipertoniya böyrək, endokrin və digər xəstəliklərlə bağlı ola bilər.
Diaqnostika
- Təkrar qan təzyiqi ölçülməsi / sutkalıq monitorinq (ABPM)
- EKQ, ExoKQ
- Qan və sidik analizləri, lipid profili, qlükoza
- Böyrək USM, lazım gəldikdə oftalmoskopiya
Müalicə
Həyat tərzi dəyişiklikləri (duzun azaldılması, çəki, fiziki aktivlik) + antihipertenziv dərmanlar (ACE inhibitorları, ARB, kalsium blokatorları, diuretiklər və s.) həkim nəzarəti ilə.
Fəsadlar
- İnsult və TIA
- Miokard infarktı, ürək çatışmazlığı
- Xroniki böyrək xəstəliyi
- Retinopatiya
Profilaktika
Duz və işlənmiş qidaların azaldılması, çəkinin nəzarəti, müntəzəm gəzinti, siqaret və alkoqoldan imtina, stressin idarə olunması, təzyiqin evdə ölçülməsi.