Şixan sindromu
Şixan sindromu ― (ing. Sheehan's syndrome) doğuşdan sonrakı (postpartum) hipofiz nekrozudur. Hamiləlik müddətində həcmi və metabolik ehtiyacı artdığı üçün hipofiz hipoksiyaya daha həssas olur. Doğum əsnasında həddən artıq qanaması olan qadında hipofiz postpartum nekrozu və buna bağlı hipofiz çatışmazlığı əmələ gəlir. İlk əlamətlər doğum sonrası laktasiyanın olmaması (prolaktin səviyyəsi aşağı olur) və menstural tsiklin təkrar başlamamasıdır. MRT-də nekroz kimi görüntülənir.
Təcili hallar (Qırmızı bayraqlar)
Aşağıdakı simptomlar müşahidə olunarsa, dərhal 103 Təcili Tibbi Yardıma müraciət edin!
Dərhal 103 çağırın: şiddətli nəfəs darlığı, döş ağrısı, huşun pozulması, birdən nitq/hərəkət pozulması, bol qanaxma, yüksək hərarət ilə ağır ümumi vəziyyət, və ya Şixan sindromu ilə əlaqəli kəskin pisləşmə.
Simptomlar
Şixan sindromu üçün tez-tez rast gəlinən şikayətlər (ümumi məlumat):
- Ümumi zəiflik, yorğunluq və ya narahatlıq
- Lokal və ya yayılmış ağrı / diskomfort
- Funksional pozğunluqlar (orqan sistemindən asılı)
- Simptomlar fərdi ola bilər — həkim müayinəsi tələb olunur
Şixan sindromu ― (ing. Sheehan's syndrome) doğuşdan sonrakı (postpartum) hipofiz nekrozudur. Hamiləlik müddətində həcmi və metabolik ehtiyacı artdığı üçün hipofiz hipoksiyaya daha həssas olur. Doğum əsnasında həddən artıq qanaması olan qadında hipofiz postpartum nekrozu və buna bağlı hipofiz çatışmazlığı əmələ gəlir. İlk əlamətlər doğum sonrası laktasiyanın olmaması (prolaktin səviyyəsi aşağı olur) və menstural tsiklin təkrar başlamamasıdır. MRT-də nekroz kimi görüntülənir.
Səbəblər
Mümkün səbəblər və risk amilləri:
- İrsi / genetik meyllilik
- İnfeksion və ya iltihabi amillər
- Həyat tərzi (qidalanma, siqaret, az hərəkət)
- Digər xroniki xəstəliklər və ətraf mühit amilləri
Diaqnostika
Diaqnostika adətən aşağıdakıları əhatə edir:
- Həkim müayinəsi və anamnez
- Laborator analizlər (qan, sidik və s.)
- Görüntüləmə: USM, rentgen, KT/MRT — lazım gəldikdə
- İxtisaslı mütəxəssis konsultasiyası
Müalicə
Müalicə fərdi planlaşdırılır:
- Medikamentoz terapiya (həkim təyinatı ilə)
- Həyat tərzi və pəhriz korreksiyası
- Fizioterapiya / reabilitasiya — göstərişə görə
- Cərrahi və ya digər xüsusi müdaxilələr — ağır hallarda
Özbaşına dərman qəbul etməyin. Bu mətn ümumi məlumat xarakteri daşıyır.
Fəsadlar
Vaxtında müalicə olunmadıqda mümkün fəsadlar:
- Xəstəliyin xronikiləşməsi
- Orqan funksiyasının pozulması
- İkinci infeksiyalar və ya əlaqəli sindromlar
Profilaktika
Profilaktika tövsiyələri:
- Müntəzəm tibbi yoxlamalar
- Sağlam qidalanma və fiziki aktivlik
- Siqaret və alkoqolun məhdudlaşdırılması
- Peyvənd və gigiyena qaydalarına riayət