Tibbi ensiklopediya
Xəstəliklər Ensiklopediyası
Simptomlar, diaqnostika və müalicə haqqında yoxlanılmış məlumat. Hazırda 196 material.
Di Georq sindromu
Di Georq sindromu — 22q11.2 silinmə sindromu olaraq da bilinir, xromosomun 22 kiçik bir hissəsinin silinməsindən qaynaqlanan bir sindromdur. Semptomlar dəyişsə də, bunlara tez-tez anadangəlmə ürək problemləri, spesifik üz xüsusiyyətləri, tez-tez infeksiyalar, gecikmə inkişaf, öyrənmə problemləri və damaq yarığı. Komorbiditelere böyrək problemləri, eşitmə itkisi və romatoid artrit və ya Qraves xəstəliyi kimi otoimmün xəstəliklər daxildir. Di Georq sindromu ümumiyyətlə 22q11.2 kimi tanınan bir yerdə 22-ci xromosomun ortasında 30-40 genin silinməsi səbəbindən meydana gəlir. Vəziyyətlərin təxmi...
Ətraflı oxu →Diskoid lupus
Diskoid lupus – yapışıq keratotik pullanma və dəridən qalxan ləkələr, çox vaxtı sağaldıqda çapıq qalır. Ən çox sifət, başın tüklü hissəsi, qulaqlar, boyun və əlin açıcı səthlərində yaranır. SLE-də 15–30% diskoid dəyişikliklər yaranır. ANA neqativ olanların 10%-də, pozitiv olan belə xəstələrin isə 80%-də sonralar SLE yaranır. SLE-yə keçmənin mənfi marker kimi sitopeniya, dəri səpgilərini eyni vaxtda beldən aşağı və yuxarı olması hesab edilir.
Ətraflı oxu →Diz qapağının sınıqları
Diz qapağının sınıqları — diz qapağı adətən ona düz istiqamətdə təsir edən zərbədən (yıxılma zamanı) baş verir. Nadir hallarda xarici impuls ilə provokasiya edilmiş, gözlənilmədən, cəld, sərt diz oynağında ayağın bükülməsi nəticəsində ola bilər. Diz qapağının sınıqlarında hərəkət zamanı güclənən ağrı, şişkinlik, diz qapağında aktiv hərəkətin məhdudlaşması meydana çıxır.
Ətraflı oxu →Düşmənçilik
Düşmənçilik, düşmənlik, bədxahlıq və ya ədavət — affektlər kompleksidir və özündə aşağıdakı emosiya və ya hissləri birləşdirir: qəzəb, hirs, inciklik (küskünlük), bezmək (iyrənmə), düşmənçilik vəziyyəti, rəddetmə (qəbul etməmək), rəqabətə meyillilik, həmçinin nifrət və qərəzlilik. Düşmənçilik ədavətin və aqressiv davranışın əsası kimi müəyyən edilir. Lakin daxili motivasiya kimi, düşmənçilik hissi də hər zaman mütləq şəkildə müvafiq xarici davranışa, yəni aqressivlik və aqressiyaya gətirib çıxarmır. Məsələn, güclü qəzəb hissi impulsiv aqressiv hərəkətlərin baş vermə ehtimalını əhəmiyyətli d...
Ətraflı oxu →Düyünlü eritema
Düyünlü eritema (ing. eritema nodosum) – pannikulitin bir növüdür, daha çox 20–45 yaşlı qadınlarda, hiperemiyalı, ağrılı, müxtəlif ölçülü düyüncüklərdir, dərialtı piy toxumasının geniş yayılmış kəskin iltihabıdır. Dəri əvvəl çərhayı və qırmızı, sonra isə qəhvəyi və göyərmiş olur. Ən çox aşağı ərtaflarda (baldırın ön səthində) olur. Bakteriya və göbələk infeksiyaları, vərəm, sarkoidoz, BİX və xərçəng kimi xəstəliklərin ilk əlaməti ola bilər. Əsas xəstəliklə əlaqədar yarandıqda halsızlıq, qızdırma, çəki itirmə, öskürək və sümüklərdə ağrı olur. Sağalma 4–6 həftə ərzində, nadir hallarda xora ya...
Ətraflı oxu →Empatiya yorğunluğu
Empatiya yorğunluğu (ingiliscə: Compassion Fatigue) — Kömək etmək və başqalarına dəstək olmaq istəyindən doğan emosional və fiziki tükənmə halı. Bu vəziyyət daha çox yardım sahəsində işləyən, insanlarla davamlı olaraq travmatik və ya çətin vəziyyətlərdə qarşılaşan peşəkarlar arasında müşahidə olunur. Empatiya yorğunluğu, uzunmüddətli stress və travma təsirlərinə məruz qalma nəticəsində baş verə bilər. Bu fenomen ilk dəfə olaraq 1990-cı illərdə tibb və psixologiya sahələrində nəzərə çarpmağa başlamışdır.
Ətraflı oxu →Əl-ayaq sindromu
Oraqvarı-hüceyrə artropatiyası, oraqvarı-hüceyrə daktiliti, "əl-ayaq sindromu" – əl-ayaq sindromu, hiperurikemiya və podaqra, sümük infarktı və aseptik nektoz, hemartroz, septik artrit, oynaqlarda qeyri-iltihabi maye, oynaqların xroniki iltihabı, əzələlərin ocaqlı nekrozu, rabdomioliz.
Ətraflı oxu →Femister üçlüyü
Femister üçlüyü – oynaqətrafı OP; sümüyün subxondral hissəsinin periferik eroziyası; kiçik periostal reaksiyalarla və tədricən oynaq yarığının daralması ilə gedən oynaqların degenerativ xəstəliyidir.
Ətraflı oxu →Fibromialgiya
Fibromialgiya (lat.fibro- fibroz toxuma, Yun. myo-əzələ, Yun. algos- ağrı) — xüsusi ilə kürək, boyun, bazu və qalça nahiyyəsində yayılmış sümük-oynaq ağrısı, yorğunluq ilə büruzə verən xəstəlikdir. Hər yaşda və hər iki cinsdə müşahidə edilməklə bərabər, daha çox qadınlarda, 30–60 yaş arasında görülür.
Ətraflı oxu →Fləşbek (psixologiya)
Fləşbek xatirə — insanın keçmişdə baş vermiş hadisələri yenidən xatırlaması və ya yaşadığı an kimi hiss etməsi. Bu, adətən güclü emosional təsir bağışlayan xatirələr üçün istifadə olunur. Flaşbək zamanı insan sanki həmin hadisəni yenidən yaşayır, detallar, duyğular və hətta hisslər də real kimi görünə bilər. Flaşbək xatirələr filmlərdə, ədəbiyyatda və psixologiyada geniş istifadə olunan bir anlayışdır. Bu, şüuraltında saxlanılan güclü emosional və ya travmatik xatirələrin ani şəkildə canlanması ilə xarakterizə olunur. Flaşbək xatirələr travmatik hadisələrdən sonra posttravmatik stress pozun...
Ətraflı oxu →Freiberq xəstəliyi
Freiberq xəstəliyi – II və III metatarzal sümüklərin ayaq barmağı ilə yaratdığı oynaqların baş hissəsinin aseptik nekrozudur.
Ətraflı oxu →Freqoli sindromu
Freqoli sindromu — insanların ətraflarında gördükləri fərqli şəxsləri eyni insanın dəyişən şəxsiyyətləri olaraq qəbul etməsi ilə xarakterizə olunan vəziyyət. Bu sindromda olan şəxs müxtəlif insanları, bəzən tanımadığı şəxsləri belə, eyni adamın müxtəlif maskalar taxmış və ya şəxsiyyətlərini dəyişdirmiş versiyaları kimi görür. Bu vəziyyət, adətən, şizofreniya kimi psixiatrik xəstəliklər və ya beyin travmalarının nəticəsi olaraq meydana çıxır. Sindrom şəxsiyyət tanıma və reallıq hissinin pozulması ilə əlaqələndirilir və tez-tez paranoik düşüncələrlə müşayiət olunur. Belə bir insanın dünyasınd...
Ətraflı oxu →Giqant-hüceyrəli arteriit
Giqant-hüceyrəli arteriit və ya Xorton xəstəliyi – 50 yaşdan yuxarı, xüsusi ilə qadınlarda rast gələn iri damar vaskulitidir, çox vaxt revmatik polimialgiya ilə birgə təsadüf edir. Klinik yeni tip baş ağrıları, çənənin "fasiləli" axsaması (kladikasyon), görmənin pozulması (korluq birdən və ağrısız yaranır və biopsiyanın cavabını gözləmədən yüksək doza QK tələb olunan haldır), EÇS 50 mm/saat yuxarı olması, temporal arteriyada nəbzin zəifləməsi və ya olmaması, sistem əlamətlərlə özünü göstərir. Seroloji analizlər (RF, anti-CCP, ANA) mənfidir. Aortanın zədələnməsi anevrizmaya gətirir və IgG 4-...
Ətraflı oxu →Gözyaşı damcısı əlaməti
Gözyaşı damcısı əlaməti (ing. teardrop sign) – X-ray görünən sirkə kasası çuxuru boyunca sümük çıxıntısının yaratdığı görüntüdür və bud sümüyü başı ilə çuxuru arasındakı münasibəti qiymətləndirməkdə istifadə edilir.
Ətraflı oxu →Hallux
Hallux rigidus – ayağın IMTF oynaq yarığının daralması ilə bağlı hərəkət məhdudluğu və ya hərəkətsizlik. X-ray – OA mənzərəsi yaranır. PA-dan fərqli olaraq iltihab əlamətləri daha zəifdir. valgus – ayağın I barmağının tışa doğru əyilməsi.
Ətraflı oxu →Hemartroz
Hemartroz (ing. haemarthrosis) – travma, qanın laxtalanma pozğunluğu, şişlər, artrosentezdən sonra oynaqdaxili qanaxma ilə bağlı oynaqda ağrı və şişkinlikdir. Punk-siyada sinovial mayedə qan aşkar edilir.
Ətraflı oxu →Hemiplegiya
Hemiplegiya - bədənin bir yarısındakı ətraf əzələlərinin gücünün tam itməsi-iflicidir. Müxtəlif səbəblərdən yarana bilər, bunlar arasında daha çox anadangəlmə, baş ve onurğa beyninin travmaları, şişləri və qan dövranının pozulması rast gəlinir.
Ətraflı oxu →Hemofiliya
Hemofiliya – qanın laxtalanma xüsusiyyətinin pozulması ilə xarakterizə olunan irsi xəstəlik. Xəstəlik zamanı oynaqlara, əzələlərə və daxili orqanlarda öz-özünə zədə və ya cərrahi müdaxilə nəticəsində qanaxma baş verir. Hətta xırda zədələr nəticəsində hemofiliyalı xəstələrin beyninə və ya digər həyati əhəmiyyətli orqanlarına qan axmasının ölümlə nəticələnməsi ehtimalı yüksəkdir. Beyinə qan axması halı daha çox insanlarda rast gəlinir. Hemofiliyanın ağır formasından əziyyət çəkən xəstələr oynaqlara (hemartroz) və əzələlərə (hematoma) tez-tez qan axması nəticəsində əlil halına düşürlər. Hemofi...
Ətraflı oxu →