London Universitet Kollecinin tədqiqatçıları post-Covid sindromu diaqnozu qoyulmuş və ya onun əlamətlərini göstərən 3700-dən çox Böyük Britaniya sakini arasında sorğu keçirib. Sorğunun nəticələrinə əsasən, alimlər bu xəstəliyin 203 simptomunu müəyyən edə biliblər, onlardan 66-sı ən azı yeddi ay davam edib. Respondentlərin əksəriyyəti (91%) üçün tam sağalmaq üçün orta hesabla 35 həftə lazım olub.
Çox vaxt insanlar yorğunluqdan, fiziki və zehni stressdən sonra nasazlıqdan və “beyin dumanı”, yəni konsentrasiya və yaddaş problemlərindən şikayətlənirdilər. Bəzi xəstələrdə vizual halüsinasiyalar, titrəmələr, dəri qaşınması, menstruasiya pozuntuları, cinsi funksiyanın pozulması, taxikardiya var. Tədqiqatın müəllifləri müəyyən ediblər ki, hətta sidik qaçırma, şingles, davamlı ishal, yaddaş zəifliyi, görmə pozğunluğu və tinnitus kimi simptomlar koronavirus infeksiyasından sonra görünə bilər.
Alimlər həmçinin müəyyən ediblər ki, bəzi simptomlar zamanla irəliləyərək altı aydan sonra sistematik hala gələ bilər. Əvvəla, bu, fiziki gücdən sonra xroniki yorğunluq və nasazlığa aiddir. COVID-19-un uzunmüddətli təsirlərini yaşayan insanlar, orta hesabla, doqquz orqan sisteminə təsir edən təxminən 14 fərqli simptomdan əziyyət çəkdilər.
Respondentlərin təxminən 22%-i əmək qabiliyyətini itirdiyini bildirdi – onlar uzunmüddətli xəstəlik məzuniyyətindədirlər, işlərini tərk edirlər və ya artıq vəzifələrini yerinə yetirə bilmədiklərinə görə işlərini itirirlər. Digər 45% isə rəhbərlikdən iş qrafikinin azaldılmasını istəməyə məcbur olub.
“Böyük Britaniyada koronavirusun reabilitasiyası ilə məşğul olan bir çox klinikalar tənəffüs simptomlarına diqqət yetirir. Düzdür, bir çox insan xəstəlikdən sonra nəfəs darlığı yaşayır, lakin bir çox başqa əlamətlər var, ona görə də daha vahid yanaşma vacibdir. On minlərlə xəstə, simptomlarının COVID-19 ilə əlaqəli olub-olmadığına əmin olmadığı üçün səssizcə əziyyət çəkə bilər”. Əkrəmi deyir.
