Sirr törəmələri və idman
Alimlər endokannabinoid sisteminin məşqdən sonra yaddaşın yaxşılaşdırılması mexanizmlərində rol oynadığını irəli sürdülər. Bu, insan orqanizmi tərəfindən istehsal olunan sirr tərkibindəki aktiv maddələrin törəmələrinə bənzər kimyəvi birləşmələr qrupudur.
“Onlar [endokannabinoidlər] qanda dövr edir və asanlıqla beyinə çatırlar. Daha sonra eyforiyaya səbəb olan xüsusi reseptorlara bağlanırlar. Bundan əlavə, bu molekullar beynin yaddaşın işlənməsindən məsul olan hissəsi olan hipokampusdakı reseptorlara bağlanır”, – Scientific -də dərc olunan tədqiqatın aparıcı müəllifi professor Sofi Şvarts bildirib. Tədqiqatçılar bu maddələrin məşqlə gələn yaddaşın yaxşılaşdırılmasında rol oynayıb-oynamadığını bilmək istəyirdilər.
İdman və Yaddaş
Təcrübədə elm adamları 15 gəncdən müxtəlif şərtlərdə yaddaş testi verməyi xahiş ediblər: 30 dəqiqəlik orta sürətlə velosiped sürdükdən sonra, 15 dəqiqə intensiv velosiped sürdükdən sonra və bir müddət istirahət etdikdən sonra.
Yaddaş testlərində iştirakçılar alimlərin “məs, tez yazmağı öyrənmək istədiyimiz zaman etdiyimiz işlərə çox oxşar” kimi təsvir etdikləri tapşırıqları yerinə yetirdilər. Ən yaxşı nəticələr intensiv məşqdən sonra insanlarda görüldü.
Alimlər iştirakçılar üzərində maqnit rezonans tomoqrafiyası və qan testləri aparıblar. Bu tədqiqatlar göstərdi ki, ən sürətli iştirakçılar ən yüksək səviyyələrdə endokannabinoidlərə sahibdirlər və onların hipokampusları ən böyük aktivlik nümayiş etdirir.
Müəlliflər izah etdilər ki, endokannabinoidlər sinir hüceyrələrinin sinapslar vasitəsilə bir-birinə necə bağlanmasına təsir göstərir. Bu proses uzunmüddətli yaddaşın inkişafına təsir göstərir.
Alimlər idmanın ucuz və sadə bir tədbir olduğunu qeyd edirlər. Onlar təklif edirlər ki, məktəb dərslərindən əvvəl idman fəaliyyəti öyrənməni daha effektiv edə bilər. Tədqiqatın müəllifləri qeyd ediblər ki, bir çox gənclərdə Alzheimer xəstəliyi üçün risk faktoru ola biləcək yaddaş problemləri var. İdmanın bu xəstəlikdən nə dərəcədə qoruya biləcəyini gələcək tədqiqatlarda görmək qalır.
