Qırmızı Saçlar və Ağrıya Həssaslıq
Bir sıra araşdırmalar artıq göstərmişdir ki, qırmızı saçlılar ağrıları digər saç rənglərinə sahib insanlardan fərqli hiss edirlər. Elm adamları “qırmızı saçlı insanların ağrıya daha az həssaslığı var” kimi dəqiq hökmlər vermirlər – onlar ağrıları fərqli hiss etdiklərini və çox şeyin ağrının növündən asılı olduğundan danışırlar.
Məsələn, bir araşdırma, qırmızı saçlı insanların soyuq və ya istidən qaynaqlanan ağrıya daha yüksək həssaslıq göstərdiyini göstərdi. Bu vəziyyətdə onlara anestezik lidokainin dərialtı yeridilməsi çox kömək etmədi. Stomatoloqlar qeyd edirlər ki, qırmızı saçlı insanlar müalicə zamanı daha çox lokal anesteziya tələb edir.
Məlumdur ki, qırmızı saçlılar daha yüksək dozada inhalyasiya anesteziyasına ehtiyac duyurlar. Bu araşdırmanın müəllifi, Louisville Universitetindən Daniel Sessler, saç rənginin insanın anesteziya ehtiyacını təyin edə biləcəyi yeganə xarici əlamət olduğunu söylədi.
Digər tərəfdən, qırmızı saçlı qadınlar qırmızı bibərin tərkibindəki kapsaisin komponentindən daha az yanma ağrısı hiss edirlər. Tədqiqatlar göstərdi ki, qırmızı saçlı insanlar və siçanlar opiatlara daha tez reaksiya verirlər, yəni daha aşağı dozalara ehtiyac duyurlar.
Qırmızı saçlı insanlar və heyvanlar dəri hüceyrələrində piqment istehsal edən melanokortin-1 reseptorunun (MC1R) xüsusi versiyasına malikdirlər. Dəridə dolaşan melanokortin hormonu tərəfindən aktivləşdirilir, bu da hüceyrələri qara piqment melanini sintez etməyə “məcbur edir”. Alimlər güman edirdilər ki, MC1R-ni kodlayan genin mutasiyası qırmızı saçlı insanlarda və siçanlarda ağrı hisslərinin xüsusiyyətləri ilə bağlıdır.
Yeni bir araşdırmanın nəticələri
Yeni bir araşdırmada elm adamları ilk dəfə qırmızı saçlı insanlarda və heyvanlarda ağrı hədlərinə təsir edə biləcək mexanizmləri kəşf etdilər. Onlar MC1R geninin qırmızı saçlı insanlarla eyni variantına malik olan siçanlar xətti üzərində bir sıra təcrübələr aparıblar.
Alimlər müəyyən ediblər ki, qırmızı siçanlarda melanokortin-1 reseptorlarının funksiyasının zəifləməsi onların proopiomelanonortin adlı maddəni daha az istehsal etməsi ilə bağlıdır. Nəticədə, opiat reseptorlarına təsir edən reaksiyalar kaskadı başlayır və ağrı həddi artır. Tədqiqatın müəllifləri oxşar mexanizmin insanlarda işləyə biləcəyini təklif edirlər.
Tədqiqatın həmmüəllifi David E. Fisher, “Bu tapıntılar ağrı hədlərinin piqmentasiya ilə əlaqəli ola biləcəyinə dair əvvəlki tapıntıların arxasında bioloji əsasları təsvir edir” dedi .
Fisher, sübutların insanların ağrı qavrayışının fərqli ola biləcəyini göstərdiyini söylədi. O, bu mexanizmlərin başa düşülməsinin melanokortin reseptorlarına təsir edən yeni növ ağrı kəsicilərinə səbəb ola biləcəyini təklif edir.
