“COVID-dən sonrakı vəziyyətlərin qarşısının alınmasında COVID-19 peyvəndinin effektivliyi” mövzusunda yeni sistematik ədəbiyyat icmalı və son tədqiqatların meta-analizi dərc edilib.
Tədqiqatçılar COVID-19 peyvəndinin COVID-19-dan sonrakı şərtlərə qarşı effektivliyini qiymətləndirən araşdırmalar tapmaq üçün 1 dekabr 2019-cu ildən 2 iyun 2023-cü ilə qədər PubMed, Nursing and Allied Health, EMBASE, Cochrane Central Register of Controlled Trials, Scopus və Web of Science-da axtarış apardılar. Ümumilikdə 775 931 iştirakçını əhatə edən 32 tədqiqat aşkar edilib, onlardan 24-ü meta-analizdə yer alıb.
Alimlər belə nəticəyə gəliblər ki , virusa yoluxmazdan əvvəl COVID-19-a qarşı tam peyvənd, omikron dövrü də daxil olmaqla, bütün tədqiqat dövrü ərzində COVID-19-dan sonrakı xəstəliklərin əhəmiyyətli dərəcədə azalması ilə nəticələnib. Peyvəndin effektivliyi əlavə dozalarla artdı.
Peyvənd olunmamış insanlar arasında COVİD-dən sonrakı vəziyyətlərin yayılması 11,8%, tam peyvənd olunmuş insanlar arasında 5,3% təşkil edib. Bir şəxs COVID-ə yoluxmazdan əvvəl peyvəndin iki dozasını alıbsa, peyvəndin effektivliyi 36,9% təşkil edib. Bir şəxs infeksiyadan əvvəl peyvəndin üç dozasını alıbsa, o zaman – 68,7%. Alimlər həmçinin təsdiqləyiblər ki, bir şəxs COVID-ə yoluxduqdan sonra peyvənd olunubsa, peyvənd COVİD-dən sonrakı vəziyyətlərdən qorunmur.
