Amerikalı alimlər aşkar ediblər ki, gənc yaşda siqaret çəkmək, yüksək xolesterin və artıq çəki onilliklər sonra düşüncə və yaddaşla bağlı problemlərin yaranma ehtimalını artırır. Yeni tədqiqatın nəticələri Torontoda Amerika Nevrologiya Akademiyasının 72-ci illik toplantısında təqdim olunacaq.
Araşdırma müəllifi Farzaneh Sorond, “Nəticələr göstərir ki, insanlar hətta 20 yaşlarında da öz sağlamlıqlarına ciddi diqqət yetirməlidirlər”.
Sorond əlavə edib ki, biz çoxdan bilirik ki, yüksək qan təzyiqi və yüksək qan qlükoza səviyyəsi kimi ürək-damar risk faktorları yaşlı insanlarda beyinə qan axınının pozulması və düşüncə problemləri ilə əlaqələndirilir. Ancaq araşdırma göstərir ki, bu amillərlə əlaqə onilliklər əvvəl başlaya bilər və zərər daha gənc yaşda başlaya bilər.
Tədqiqatda müşahidənin başlanğıcında orta yaş həddi 24 olan 189 nəfər iştirak edib. 30 il ərzində onların ürək-damar sağlamlığı səkkiz dəfə yoxlanılıb və beş amil əsasında qiymətləndirilib: siqaret, bədən kütləsi indeksi, qan təzyiqi, ümumi xolesterin və acqarına qan qlükozası.
30 il sonra alimlər iştirakçıların yaddaş və düşünmə qabiliyyətini, həmçinin beynin qan axını tənzimləmək qabiliyyətini yoxlayıblar.
Alimlər müəyyən ediblər ki, tədqiqatın əvvəlində ürək-damar sağlamlığı daha yaxşı olan insanlar təfəkkür və yaddaş testlərində daha yaxşı performans göstəriblər. Məsələn, ürək-damar sağlamlığı miqyasında 1 ballıq yaxşılaşma, diqqət aralığı hesabında 2,2 ballıq artımla əlaqələndirildi.
Tədqiqatın əvvəlində və təqibin ilk 7 ili ərzində ürək-damar sağlamlığının daha yaxşı olması, qan təzyiqi dəyişdikdə beyinə sabit qan axınını daha yaxşı saxlamaq ehtimalı ilə əlaqələndirildi.