Təbii çiçək
Təbii çiçək və ya kiçikçiçək (ing. smallpox) — Orthopoxvirus cinsinə aid olan variola virusunun (çox vaxt çiçək virusu adlanır) yaratdığı yoluxucu xəstəlik. İnsanlar təkcə bilavasitə əlaqə nəticəsində deyil, həmçinin üçüncü şəxslər tərəfindən də yoluxa bilərlər. Toz vasitəsilə yoluxma binaların içərisində də yayıla bilər. Çiçək törədicisi inkubasiya dövründən sonra qana keçir və bir neçə gün ərzində qanda dövran edir. Qanın viruslarla dolması çox şiddətli ümumi reaksiyaya, bədənin yüksək hərarətinə, baş ağrısına, bel ağrısına, yaddaşın depressiyasına səbəb olur. 2–3 gündən sonra bədəndə, xü...

Təcili hallar (Qırmızı bayraqlar)
Aşağıdakı simptomlar müşahidə olunarsa, dərhal 103 Təcili Tibbi Yardıma müraciət edin!
Dərhal 103 çağırın: şiddətli nəfəs darlığı, döş ağrısı, huşun pozulması, birdən nitq/hərəkət pozulması, bol qanaxma, yüksək hərarət ilə ağır ümumi vəziyyət, və ya Təbii çiçək ilə əlaqəli kəskin pisləşmə.
Simptomlar
Təbii çiçək üçün tez-tez rast gəlinən şikayətlər (ümumi məlumat):
- Ümumi zəiflik, yorğunluq və ya narahatlıq
- Lokal və ya yayılmış ağrı / diskomfort
- Funksional pozğunluqlar (orqan sistemindən asılı)
- Simptomlar fərdi ola bilər — həkim müayinəsi tələb olunur
Təbii çiçək və ya kiçikçiçək (ing. smallpox) — Orthopoxvirus cinsinə aid olan variola virusunun (çox vaxt çiçək virusu adlanır) yaratdığı yoluxucu xəstəlik. İnsanlar təkcə bilavasitə əlaqə nəticəsində deyil, həmçinin üçüncü şəxslər tərəfindən də yoluxa bilərlər. Toz vasitəsilə yoluxma binaların içərisində də yayıla bilər. Çiçək törədicisi inkubasiya dövründən sonra qana keçir və bir neçə gün ərzində qanda dövran edir. Qanın viruslarla dolması çox şiddətli ümumi reaksiyaya, bədənin yüksək hərarətinə, baş ağrısına, bel ağrısına, yaddaşın depressiyasına səbəb olur. 2–3 gündən sonra bədəndə, xü...
Səbəblər
Mümkün səbəblər və risk amilləri:
- İrsi / genetik meyllilik
- İnfeksion və ya iltihabi amillər
- Həyat tərzi (qidalanma, siqaret, az hərəkət)
- Digər xroniki xəstəliklər və ətraf mühit amilləri
Diaqnostika
Diaqnostika adətən aşağıdakıları əhatə edir:
- Həkim müayinəsi və anamnez
- Laborator analizlər (qan, sidik və s.)
- Görüntüləmə: USM, rentgen, KT/MRT — lazım gəldikdə
- İxtisaslı mütəxəssis konsultasiyası
Müalicə
Müalicə fərdi planlaşdırılır:
- Medikamentoz terapiya (həkim təyinatı ilə)
- Həyat tərzi və pəhriz korreksiyası
- Fizioterapiya / reabilitasiya — göstərişə görə
- Cərrahi və ya digər xüsusi müdaxilələr — ağır hallarda
Özbaşına dərman qəbul etməyin. Bu mətn ümumi məlumat xarakteri daşıyır.
Fəsadlar
Vaxtında müalicə olunmadıqda mümkün fəsadlar:
- Xəstəliyin xronikiləşməsi
- Orqan funksiyasının pozulması
- İkinci infeksiyalar və ya əlaqəli sindromlar
Profilaktika
Profilaktika tövsiyələri:
- Müntəzəm tibbi yoxlamalar
- Sağlam qidalanma və fiziki aktivlik
- Siqaret və alkoqolun məhdudlaşdırılması
- Peyvənd və gigiyena qaydalarına riayət