Kembric Universitetinin alimləri öskürək və ya danışıq zamanı ətraf mühitə buraxılan damcıların ölçüsünü, həmçinin virus aerozolunun tərkibi və çökmə vaxtı kimi müxtəlif amilləri nəzərə alaraq virusun ötürülməsini modelləşdiriblər. Müəlliflər həmçinin başqa bir koronavirusun tədqiqi əsasında virusun yoluxucu dozasını hesablayaraq, COVID-19 xəstələrində virus yükü nəzərə alınmaqla yoluxma riskini təhlil ediblər.
Nəticələr göstərdi ki, yoluxmuş şəxsdən 2 metr məsafədə maskasız olsanız, öskürərkən və danışarkən virusun ötürülmə riski eyni dərəcədə yüksəkdir. Hətta yoluxmuş şəxs 30 saniyə danışdıqdan bir saat sonra belə, havada qalan damcılar öskürəkdən sonra daha çox virus ehtiva edir. Alimlərin fikrincə, insanlar zəif havalandırılan yerlərdə asanlıqla yoluxurlar. Siz hətta bir COVID-19 xəstəsi ilə ünsiyyət qurmaya bilərsiniz, ancaq sadəcə bir saat əvvəl olduğu yerdə qalıb yoluxmuş ola bilərsiniz.
Təhlil həmçinin göstərdi ki, danışarkən və ya öskürərkən virus hissəciklərinin iki metrdən çox məsafə qət edərək yeni “hədəf”ə çatması cəmi bir neçə saniyə çəkir. Tədqiqatın müəllifləri virus aerozollarının yığılmasının qarşısını almaq üçün maskalar taxmağın, sosial məsafənin qorunmasının və yaxşı qapalı havalandırmanın təmin edilməsinin vacibliyini vurğulayırlar – infeksiya riskinə birbaşa təsir edən bütün amillər.
Əvvəllər alimlər koronavirusun havada və səthlərdə “yaşayış müddətini” müəyyən edirdilər. Hesablamalara görə, öskürmə və ya asqırma yolu ilə havaya buraxıldıqdan sonra patogen ən azı üç saat yaşaya bilir. Bu müddət ərzində havadakı virus hissəciklərinin sayı azalır, lakin əhəmiyyətli olaraq qalır.
Yeni koronavirus üç gün ərzində plastik və paslanmayan polad səthlərdə aşkar edilib. Virusların yarısı plastik üzərində 5 saat 38 dəqiqə, paslanmayan poladda isə 6 saat 49 dəqiqə sonra ölüb.
