Alimlər illərdir sosial şəbəkələrin fiziki və psixi sağlamlığa təsirini öyrənirlər və əldə etdikləri məlumatlar bəzən kifayət qədər ziddiyyətli olur. Məsələn, 2017-ci ildə onlar “Facebook”un “bəyənmələrinin” psixi sağlamlığa necə təsir etdiyini qiymətləndiriblər. Məlum olub ki, istifadəçi internetdə nə qədər aktivdirsə, o, öz psixi vəziyyətini bir o qədər pis qiymətləndirir. Digər tədqiqatçılar sosial medianın yuxu keyfiyyətiniz üçün pis olduğunu iddia edirlər. Digərləri sosial medianın sosial şəbəkələri artırmaq və sosial əlaqələri gücləndirməklə sağlamlığı yaxşılaşdıra biləcəyinə inanırlar. Eyni zamanda, daha çox Facebook dostu olan insanların “ümumi sağlamlıq” səviyyəsinin aşağı olduğuna dair sübutlar ortaya çıxır.
Arkanzas Universitetinin professoru və yeni araşdırmanın müəllifi Brayan Primakın sözlərinə görə, bu tədqiqatların əksəriyyətinin bir zəif tərəfi var: Onlar toyuq-yumurta sualına cavab vermirlər. Əvvəlcə nə gəldi: sosial media asılılığı və ya psixi sağlamlıq problemləri? Bəlkə də depressiya sizi İnstaqram fotolarını vərəqləyərək günlərlə keçirməyə vadar edir, əksinə deyil? Primak və həmkarları bu suala cavab verə biliblər.
2018-ci ildə tədqiqatçılar 18-30 yaş arası 1000-dən çox amerikalı arasında sağlamlıqları və Facebook, Twitter, Reddit, Instagram və SnapChat-a baxdıqları vaxtın miqdarı ilə bağlı sorğu keçiriblər. İştirakçıları seçərkən tədqiqat müəllifləri nəticələrin amerikalıların əksəriyyətini təmsil etməsini təmin etmək üçün iştirakçıların yaşını, cinsini, irqini, təhsilini, gəlirlərini və məşğulluq statuslarını nəzərə alıblar.
Alimlər sosial şəbəkələrdə 120 dəqiqədən az vaxt keçirən gənclərin göstəricilərini onlara 300 dəqiqədən çox vaxt sərf edənlərlə müqayisə edib və müəyyən ediblər ki, sonuncuların altı ay ərzində depressiyaya düşmə ehtimalı 2,8 dəfə çoxdur. Müəlliflərin fikrincə, bu, insanların, xüsusən də məşhur bloqçuların sosial şəbəkələrdə çox vaxt öz həyatları haqqında müsbət imic yaratması ilə bağlı ola bilər. Xüsusilə çətin günlər yaşayan gənclər, ətrafdakı hər kəsin çox daha yaxşı və daha maraqlı bir həyat sürdüyü illüziyasına sahib ola bilərlər.
“Bu məlumatların COVID-19 dövründə nəzərə alınması xüsusilə vacibdir. İndi real həyatda ünsiyyət üçün imkanlarımız azaldığına görə insanlar sosial mediaya daha çox diqqət yetirməyə başlayıblar. Bunun əlbəttə ki, müəyyən dəyəri var, lakin mən insanları onlayn texnologiya imkanlarının onlar üçün həqiqətən faydalı olduğu və hansının onları boş hiss etdirdiyi barədə düşünməyə dəvət edirəm”, – Brayan Primak bildirib.
