Körpənin sağlam və düzgün böyüməsi üçün ən vacib amillərdən biri onun qidalanmasıdır. İlk aylarda körpənin bütün qida və maye ehtiyacını yalnız ana südü tam təmin edir. Ana südü ilə qidalanan körpələrin immun sistemi daha güclü olur, xəstəliklərə qarşı davamlılığı artır, həzm sistemi asanlıqla işləyir və böyümə prosesi sürətlənir. Əmizdirmə həm körpənin, həm də ananın sağlamlığı üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.
Ana Südü və Onun Faydaları
Ana südü körpənin ehtiyaclarına tam uyğun olan, asan həzm olunan, zülal, yağ, karbohidrat, vitamin və minerallarla zəngin olan, həmçinin qoruyucu maddələr ehtiva edən təbii qidadır. Ana südünün tərkibində körpəni infeksiyalardan qoruyan anticisimlər və immunoqlobulinlər var. Bu səbəbdən ana südü ilə qidalanan uşaqlar daha az xəstələnir, onların allergiyaya və mədə-bağırsaq problemlərinə meyli azalır.
Ana südü körpənin ağız, dil, çənə və diş inkişafına da müsbət təsir edir, emosional bağ yaradır və psixoloji baxımdan körpənin özünü daha təhlükəsiz hiss etməsini təmin edir. Bundan əlavə, ana südü ilə qidalanma ananın orqanizminin doğuşdan sonra bərpasını sürətləndirir, uşaqlıq qanaxmasını azaldır və ana üçün bəzi xərçəng növlərinin riskini aşağı salır.
Əmizdirmənin Doğru Qaydaları
- Körpə doğulduğu ilk saatda və ya ən qısa müddətdə ana sinəsinə qoyulmalı, əmizdirməyə başlanmalıdır.
- Körpənin istədiyi qədər və istədiyi tezlikdə əmizdirilməsi vacibdir (tələbata əsaslanan əmizdirmə).
- Körpənin hər iki döşdən də əmizdirilməsi faydalıdır, lakin bir döş tam boşaldıqdan sonra digərinə keçmək lazımdır.
- Əmizdirmə zamanı körpənin başı və bədəni bir xətt üzərində, ana ilə təmasda olmalıdır.
- Əmizdirmədən sonra körpənin qazı çıxarılmalı və düzgün vəziyyətdə yatağa qoyulmalıdır.
Körpəyə ana südü verildiyi dövrdə əlavə su, çay, şəkərli su, bal və ya başqa maye və ya qida vermək lazım deyil. Ana südü körpənin bütün su ehtiyacını da tam təmin edir.
Əlavə Qidalanma və Qarışıq Qidalanma
Bəzi hallarda ana südü kifayət etmədikdə və ya müxtəlif tibbi səbəblərdən ana südü verilmədikdə, həkim məsləhəti ilə uyğunlaşdırılmış süni qida (adaptasiya olunmuş süd qarışıqları) istifadə oluna bilər. Süni qida yalnız steril şəraitdə hazırlanmalı, ölçü və konsentrasiya həkim tövsiyəsinə uyğun olmalıdır.
Əlavə qidalara 6-cı aydan sonra başlanması tövsiyə olunur. Bu mərhələdə uşağın həzm sistemi əlavə qidaları mənimsəməyə hazır olur. Əlavə qida verərkən ilk növbədə tərəvəz püresi, meyvə püresi, düyü sıyığı kimi yüngül və allergen olmayan məhsullara üstünlük verilməlidir. Hər yeni qida bir neçə gün aralıqla və kiçik porsiyalarla əlavə olunmalı, körpənin reaksiyası müşahidə edilməlidir.
Əmizdirmənin Müxtəlif Dövrlərdə Xüsusiyyətləri
- İlk 6 ay yalnız ana südü,
- 6 aydan sonra ana südü ilə yanaşı əlavə qidalar,
- Ən azı 1 yaşına qədər ana südü saxlamaq tövsiyə edilir, bəzi hallarda bu müddət daha uzun ola bilər.
Əgər körpədə əmizdirməyə və ya əlavə qidalara qarşı hər hansı problem, allergiya, həzm pozuntusu və ya iştahsızlıq olarsa, mütləq həkimlə məsləhətləşmək lazımdır.
Nəticə
Körpənin qidalanması onun sağlam inkişafının təməl daşıdır. Ana südü körpəyə ən yaxşı başlanğıcdır, əlavə qidalar isə böyümə ilə paralel tədricən və diqqətlə tətbiq olunmalıdır. Valideynlər körpənin ehtiyaclarına uyğun, gigiyenik və təhlükəsiz şəraitdə qidalanmasını təmin etməli, hər hansı problem yarandıqda gecikmədən mütəxəssisə müraciət etməlidirlər.
