Tomas Cefferson Universitetinin mütəxəssisləri öz elmi işlərində qeyd etdilər ki, qadınlarda TSSB fenomeni kifayət qədər öyrənilməmişdir, ilk növbədə tədqiqatlar müharibə veteranları arasında aparılır və bunlar əsasən kişilərdir. Bu səbəbdən posttravmatik stress pozğunluğunun diaqnozu üçün müxtəlif yanaşmalara ehtiyac var.
TSSB simptomları ilə menstrual dövrü arasındakı əlaqəni qiymətləndirmək üçün tədqiqatçılar fiziki və ya cinsi zorakılığa məruz qalmış və ya şahidi olmuş 18-33 yaşlı 40 qadının iştirakı ilə bir araşdırma apardılar. Onlar öz təcrübələrindən danışdılar və son bir ay ərzində necə hiss etdiklərinə dair sualları cavablandırdılar.
Bütün qadınlar dövrünün müxtəlif günlərində estradiol və estrogen səviyyələrini yoxladılar. Alimlər həmçinin iştirakçıların tüpürcəklərində iki stress biomarkerini – kortizol və alfa-amilaza fermentini – qadınların hekayələrini danışmasından əvvəl və sonra qiymətləndirdilər.
Ağır travma keçirmiş və bunun öhdəsindən gələ bilməyən hər kəs üçün çox vacib məqalə.
Məqaləni oxuyun
Məlum olub ki, TSSB simptomları ən çox menstrual dövrünün ilk bir neçə günündə, estradiol səviyyəsinin aşağı olduğu vaxtlarda özünü göstərir və bu əlamətlər ovulyasiyaya yaxın, hormon səviyyəsi artdıqda azalır. Tədqiqat müəllifləri bildiriblər ki, əvvəlki tədqiqatlar aşağı estradiol səviyyələri ilə emosiyanı tənzimləyən beynin limbik sisteminin aktivləşməsinin artması arasında əlaqə tapıb. Estradiol səviyyəsinin azalması da artan narahatlıq və qorxu ilə əlaqələndirilir.
“Aşağı estradiol səviyyələri olan menstrual dövrlərdə kortizol konsentrasiyası aşağı və tüpürcək alfa-amilaza yüksək idi. Bu, əvvəlki tədqiqatların zəif stres reaksiyası ilə əlaqələndirdiyi bir modeldir” dedi tədqiqat müəllifləri.
Alimlər müalicə edən həkimlərə diaqnoz qoyarkən və müalicə təyin edərkən bu amilləri nəzərə almağı tövsiyə ediblər.
