Koksiks dislokasiyasına nə səbəb olur?
Birbaşa travma bu vəziyyətin ən çox yayılmış səbəbidir. Xüsusilə sərt bir səthə düşmək koksiksə zərər verə bilər. Bundan əlavə, uzun müddət sərt səthlərdə oturmaq, onurğada mikrotravmalar, ağır yüklər və pis duruş kimi amillər də zamanla koksiks dislokasiyasına səbəb ola bilər. Qadınlarda vaginal doğuş zamanı koksiksə təzyiq bu sahədə qeyri-sabitliyə səbəb ola bilər. Genetik birləşdirici toxuma zəiflikləri və ya əvvəlki onurğa əməliyyatları da riski artırır.
Koksiks dislokasiyasının əlamətləri hansılardır?
Koksiks dislokasiyasının ən bariz əlaməti oturarkən və ya mövqeləri dəyişdirərkən koksiks nahiyəsində ağrıdır. Bu ağrı bəzən bıçaqlanan, aşağı arxaya və hətta ayaqlara yayıla bilər və xəstənin oturmaqdan çəkinməsinə səbəb ola bilər. Uzun müddət oturmaqdan qalxarkən sərtlik və ya narahatlıq da yaygındır. Bəzi insanlarda ağrı uzanarkən azalır, oturarkən isə güclənir. Nadir hallarda, bu dislokasiya əzələ spazmlarına, yerişin pozulmasına və ya ayaqlara yayılan ağrıya səbəb ola bilər. Xroniki hallarda, həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərə bilər.
Koksiks dislokasiyası öz-özünə yox olurmu?
Dislokasiyanın dərəcəsindən və simptomların şiddətindən asılı olaraq, bəzi yüngül hallar zamanla öz-özünə keçə bilər. Yeni, yüngül və posttravmatik olmayan ağrılar çox vaxt uyğun oturma pozaları, xüsusi yastıqlardan istifadə və fiziki istirahətlə öz-özünə keçə bilər. Ancaq əksər hallarda bu vəziyyət xroniki hala gəlir. Dislokasiya davam etdikcə ətrafdakı yumşaq toxumalarda iltihab və həssaslıq inkişaf edə bilər. Buna görə, simptomlar bir neçə həftədən çox davam edərsə, tibbi qiymətləndirmə vacibdir.
Koksiks dislokasiyası necə müalicə olunur?
Müalicə yanaşması xəstəliyin şiddətindən asılı olaraq dəyişir. Yüngül hallarda dərman (qeyri-steroid iltihab əleyhinə dərmanlar), isti və soyuq tətbiqlər və xüsusi oturma yastıqları tövsiyə olunur. Orta ağır hallarda, onurğa ətrafını əhatə edən əzələləri gücləndirmək və sabitləşməni təmin etmək üçün fiziki terapiya proqramları və manuel terapiya üsullarından istifadə edilə bilər. Şiddətli ağrı hallarında, koksiks ətrafında lokal anestezik və steroid inyeksiyaları tətbiq oluna bilər. Xroniki və davamlı hallarda cərrahi müdaxilə (koksigektomiya – koksiksin çıxarılması) nəzərdən keçirilə bilər. Bu əməliyyat son çarədir və yüksək müvəffəqiyyət nisbətinə baxmayaraq, diqqətlə planlaşdırılmalıdır.
Koksiks dislokasiyasının qarşısını necə almaq olar?
Bu vəziyyətin qarşısını almaq üçün onurğa üzərindəki gərginliyi azaldan həyat tərzi vərdişlərini mənimsəmək çox vacibdir. Sərt səthlərdə uzun müddət oturmaqdan qaçınılmalı, oturarkən erqonomik yastıqlardan istifadə edilməlidir. Məşq vasitəsilə bel və omba ətrafındakı əzələlərin gücləndirilməsi koksiks üzərində təzyiqi azaldır. Bədən mexanikasına diqqət yetirmək və düzgün oturma və ayaq üstə durma texnikasını öyrənmək də effektiv qorunma təmin edir. Doğuş zamanı koksiksə həddindən artıq təzyiqin qarşısını almaq və düşmə riskini azaltmaq kimi tədbirlərlə bu vəziyyətin qarşısı böyük ölçüdə alına bilər.
