Mütəxəssislər ASD ilə uşağın bağırsaq mikrobiomu arasında mümkün əlaqəni dəfələrlə tədqiq ediblər, lakin bu cür tədqiqatlar əvvəllər ilk növbədə heyvan modelləri üzərində aparılıb. Belə ki, amerikalı alimlər siçanlar üzərində araşdırma apararaq mikroorqanizm aşkar ediblər ki, onun bağırsaqda olmaması gəmiricilərdə autizm üçün xarakterik olan simptomların yaranmasına gətirib çıxarır. Bu bakteriyaların tətbiqi bəzi simptomların öhdəsindən gəlməyə və heyvanların davranışını normallaşdırmağa imkan verdi. Bundan əlavə, bu mikroorqanizmin olmaması çox yağlı qidaların istehlakı ilə əlaqələndirildi.
Honq-Konqdakı Çin Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan yeni araşdırmada yarısında autizm diaqnozu qoyulmuş 3-6 yaş arası 128 uşaq iştirak edib. Bütün digər uşaqlar məlumatların müqayisəsi üçün nəzarət qrupuna daxil edilmişdir. İki il ərzində mütəxəssislər hər bir uşağın nəcisinin tərkibini öyrəndilər və qidalanmanın ona təsirini qiymətləndirdilər.
Alimlər ASD olan uşaqlarda bağırsaq mikrobiomunun inkişafında gecikmə aşkar ediblər ki, bu da bu psixi pozğunluğu olmayan uşaqlar üçün xarakterik deyil. Bundan əlavə, onların bağırsaqlarında sağlam həmyaşıdlarında olmayan beş növ bakteriya var.
“Beş bakteriya növündən biri olan Clostridiun, neyrotoksinlər istehsal edir. Onlar beyinə ötürülür və uşağın emosiyalarına və sosial qarşılıqlı əlaqəsinə təsir göstərir”, – tədqiqat müəllifləri bildiriblər.
Niyə oğlanlar qızlardan daha tez-tez bu pozğunluqdan əziyyət çəkirlər, autistlər emosiyalar yaşaya bilər və ASD tərbiyə və peyvəndlərlə bağlıdır?
Məqaləni oxuyun
Alimlər ABŞ-da siçanlar üzərində aparılan tədqiqatın nəticələrini təkzib edən daha bir mühüm nəticəyə gəliblər: bağırsaq mikrobiomunun inkişafının ləngiməsi və spesifik bakteriyaların olması pəhriz xüsusiyyətləri ilə əlaqəli deyil.
“Biz bu araşdırmada bütün uşaqlardan təfərrüatlı pəhriz məlumatlarını topladıq və aşkar etdik ki, autizmi olan uşaqlarla olmayanların pəhrizləri arasında çox az fərq var. Bu, qidalanmanın vacib amil olmadığını deməyə əsas verir”, – alimlər bildirib.
Tədqiqatın müəlliflərinin fikrincə, əldə edilən məlumatlar potensial olaraq həssaslığı ən azı 80% olan autizm üçün diaqnostik test üçün marker kimi istifadə edilə bilər. Ola bilsin ki, uşaqların bağırsaqlarının mikrobiomunun korreksiyası autizmin effektiv müalicəsinin yaradılmasının açarı ola bilər.
